Achter Almeerse voordeuren (1)

Van tophypotheek naar mega-restschuld

In onze stad hebben steeds meer mensen te kampen met serieuze financiële problemen. Er is veel stille armoede en vaak schaamte achter de keurige Almeerse voordeuren. In sommige straten staat bijna de helft van de huizen (soms jarenlang) te koop.
Achter de verkoopborden gaan vaak persoonlijke drama’s schuil. Van verlies, ziekte, scheiding, faillissement etc. Dit feuilleton gaat over zo’n persoonlijk verhaal. Erna (haar achternaam wil zij vanwege haar privacy niet vermeld hebben) is een Almeerse vrouw van 52 jaar. Ze heeft een eigen bedrijf als grafisch vormgever. Ze is alleenstaande moeder van twee kinderen (11 en 14 jaar) en heeft een relatie. Hoe kwam het zo ver dat zij haar huis met enorm verlies moest verkopen? Wat is de impact van de financiële problemen op haar dagelijks leven? Hoe rooit zij het als alleenstaande moeder?

Bij schuldenproblematiek dacht ik vroeger aan mensen die niet met geld om konden gaan en roekeloze uitgaven deden bij Wehkamp of hun vermogen vergokten. Om vervolgens via de schuldsanering met dwingende hand weer op het rechte financiële pad gebracht te worden. Vandaag de dag zijn het steeds vaker ook goed opgeleide mensen die door een opeenstapeling van factoren (ziekte, scheiding, verlies van werk en te hoge hypotheken) in combinatie met de crisis in serieuze financiële problemen belanden. Ook Erna is een hoog opgeleide vrouw die haar zaakjes altijd goed op een rij had maar ook door zo’n complex van factoren in financieel zwaar weer terecht kwam. In de doorzonwoning die zij onlangs met haar gezin betrokken heeft, vertelt zij hoe het allemaal zo kwam.
Erna betrok zo’n veertien jaar geleden met haar kinderen en haar toenmalige man een zogenaamde Almeerse stadsvilla. Gekocht in de tijd dat de hypotheken als warme broodjes over de toonbank gingen. Volledige financiering inclusief kosten koper, aflossingsvrij. En nog een tweede hypotheekje erbij, om de tuin te fatsoeneren en een oude schuld van haar man ‘voordelig’ in onder te brengen. ‘De maandelijkse lasten waren fors’, zegt Erna. ‘Maar zo lang er een goed inkomen binnen kwam, maakten we ons geen zorgen. Ook niet over de vage polissen die aan de hypotheek verpand of verbonden waren. Volgens onze hypotheekadviseur was het allemaal verantwoord.’
Totdat Erna ging scheiden. Ze kon met haar kinderen vooralsnog in de woning blijven, tot hij verkocht zou zijn. Maar huizen in het duurdere segment zijn in Almere moeilijk verkoopbaar. Er is te veel gelijksoortig aanbod. Erna: ‘Daar zat ik dan in een prachtig huis met vrij uitzicht. Maar het voelde niet meer prettig; het was boven onze stand. De prijs die wij op het hoogtepunt van de markt ooit betaald hadden, zouden we er nooit meer voor terugkrijgen. We bekeken alle opties, m’n ex in het huis wonen en het op zijn naam zetten, wij naar een huurhuis. Dat zou niets oplossen want we konden geen van beiden de ander uitkopen. Blijven zitten en wachten op het aantrekken van de woningmarkt leek me toen nog de beste optie.’
Terwijl de huizenmarkt steeds slechter werd, kwam de ex van Erna van de ene op de andere dag zonder werk te zitten. Hij was ondernemer en kreeg dus geen uitkering. Erna ontving geen alimentatie meer en stond er nu echt alleen voor. ‘Van mijn bescheiden bedrijfsomzet moest ik de torenhoge maandelijkse lasten betalen. Ik haalde het geld van alle spaarrekeningen, inclusief die van de kinderen. Maar uiteindelijk kon ik de hypotheekrente niet meer geheel voldoen en werd ik overgeheveld naar de afdeling Bijzonder Beheer. Enige creativiteit of meedenkendheid hoef je van je bank niet te verwachten. Mijn voorstel om huizenruil te doen met een jong stel die een kleinere, goedkope woning hadden, werd zonder pardon afgewezen. Zo happig als ze waren toen we de hypotheek afsloten, zo rigide en afhoudend stelden ze zich nu op. Vanuit hun ivoren toren lieten ze me weten dat het niet mogelijk was om een persoonlijk gesprek met ze te voeren. Ik dacht alles goed geregeld te hebben maar in één keer werd ik wakker en kwam erachter dat ik lelijk in de val zat.’

wordt vervolgd
(eerder gepubliceerd in Almere Diep)