Notulen informatieavond definitief ontwerp Willibrordusplein

Verslag presentatie definitief ontwerp Willibrordusplein
3 juli 2018 om 19.00 uur in hotel Pestana, Amsteldijk 67

Aanwezig
Ontwerpers
Landschapsarchitecten (ontwerp plein): Natascha van den Ban, Annemieke Diekman en Rob van Dijk
Carve (ontwerp speelelementen): Jasper van der Schaaf
Abbink x Co (ontwerp toegangshuisjes): Angie Abbink
Bewoners
Zie presentielijst
Gemeente
Erik Bakker (projectleider), Peter Schoonderbeek (technisch manager) en Lara Borst (assistent projectmanager)

Voorzitter: Vincent de Klerk
Notulist: Ingrid Vossen

Opening
Onafhankelijk voorzitter Vincent de Klerk heet iedereen welkom op deze avond waarop de gemeente het definitief ontwerp voor het Willibrordusplein zal presenteren. Het plan is tot stand gekomen met de opbrengst uit een zestal bijeenkomsten (waarvan 3 ontwerpsessies met bewoners) en diverse enquêtes. Alle ideeën en input is bij elkaar gebracht en verwerkt in het definitief ontwerp.
De avond begint met een plenaire sessie waarbij landschapsarchitect Annemieke Diekman het overall ontwerp zal presenteren.
Jasper van der Schaaf van Carve zal een toelichting geven over het speel- en sportgedeelte.
Dringende inhoudelijke vragen over het overall ontwerp, die voor iedereen relevant zijn, kunnen na de presentatie plenair gesteld worden. Daarna is er gelegenheid om op details in te gaan. In kleine groepjes geven de ontwerpers en medewerkers van de gemeente toelichting bij de presentatietafels van de materialen en ontwerptekeningen.

Presentatie overall definitief ontwerp
Annemieke Diekman is trots om vanavond het definitief ontwerp te kunnen tonen dat het resultaat is van een uitgebreid participatietraject waarbij alle meningen, bevindingen en keuzemogelijkheden ter sprake zijn gekomen en afgewogen. Participatie betekent niet ‘krijgen wat je wilt’ maar er is wel goed naar bewoners geluisterd. Aan de hand van een animatiefilm, loopt zij door het ontwerp heen.

Indeling plein
Doordat de verharding tegen de gevels aangelegd wordt, ontstaat er een (visueel) groot pleinvlak. Er is gekozen voor een lineaire indeling van het maaiveld. Dit geeft een functionele maar ook prettige te gebruiken plein.
Bij het kinderdagverblijf aan de Servaes Noutsstraat (zijde Amstelhuis) komt een verhoogd aangelegde speelstrook. De verhoging werkt als een buffer tussen de speelstrook en de sportvelden. Er komt speelgelegenheid voor kleine kinderen waar het kinderdagverblijf ook gebruik van maakt. Dit wordt gecombineerd met speelvoorzieningen voor grotere kinderen, een behoefte die duidelijk naar voren kwam in het participatietraject.
De beplanting wordt iets verhoogd zodat er meer schaduw is.
Er komen twee entreehuisjes bij de in- en uitgang van de parkeergarage. Deze zijn multifunctioneel met geïntegreerde speelfuncties en opbergruimte voor de school.
Het speelveld in het midden wordt verdiept aangelegd. Hiermee wordt voorkomen dat er dwars over het plein gefietst kan worden. De sportvelden voor basketbal en voetbal komen terug.
Rond de velden wordt een verhoogde strook aangelegd met voorzieningen voor sport en spel (skaten, rennen, vrij spelen). Ook zijn er twee tafeltennistafels en picknickvoorzieningen in de strook opgenomen. Fietsparkeren is opgenomen in de randen. Op het plein worden nieuwe verlichtingsmasten geplaatst die in het ontwerp passen. De oude verlichtingsmasten worden verplaatst naar de Servaes Noutsstraat. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de wens om deze masten terug te plaatsen. Onder het speelveld komt er een waterretentiesysteem. Dit heeft een dubbele functie: wateropslag bij piekmomenten van regenval en de planten kunnen daar vocht uit onttrekken.
Logistiek: Het plein is op diverse plekken voor wandelaars te betreden. Fietsers worden om het plein heen geleid. De auto gaat de parkeergarage in. Het plein wordt daarmee autovrij.

Kleurstelling en materialen
De kleurstelling en materiaalkeuze van alle elementen zijn op elkaar afgestemd zodat het ontwerp een eenheid wordt. De twee toegangshuisjes zijn ´familie´ van elkaar met eenzelfde soort steen maar hebben ook elk hun eigen identiteit. Het toegangshuisje aan de Ceintuurbaan krijgt een kunstvoorziening. Het metselwerk van het andere huisje is geïnspireerd op dat van de Willibrorduskerk, met een lichtdoorlatende gevelsteen.
Voorbeelden van materialen en kleurstelling zijn na de plenaire sessie te bekijken.

Beplanting
In de huidige situatie beslaat het groen op het plein 95,5 m2. In de nieuwe situatie zal het 288 m2 zijn. Hiermee is ruimschoots tegemoet gekomen aan de wens tot vergroenen, passend in het stedelijk beleid. Het groen vormt een beschermende verdichting rond een open en ruimtelijk plein.
Er is gekozen voor donkergroene structurerende boombeplanting, aansluitend op het groen in de omgeving. Er komen 14 bomen. Daarnaast komt er sierbeplanting met afwisseling in bloeiperiode zodat er op alle momenten in het jaar een bloeiend en fraai plein is.

Toelichting sport- en spelvoorzieningen
Jasper van der Schaaf laat zien hoe op basis van de opmerkingen uit eerdere bijeenkomsten, de sport- en spelfaciliteiten zijn ingepast in het definitief ontwerp. De verdeling van de velden met ongelijke afmetingen voor voetbal en basketbal blijft gehandhaafd. Het basketbalveld wordt wat breder en het voetbalveld is opgewaardeerd naar Fifastandaard, met een vrije uitloopzone. Het veld is ook geschikt om andere sporten te beoefenen zoals volleybal, badminton, korfbal, tennis, honkbal. Door wat verschuivingen en versmalling van de hellingbaan van de garage is extra ruimte ontstaan om langs de velden een verhoogde, verspringende strook in te passen die te gebruiken is voor activiteiten zoals free running, springen, skaten of om op te zitten als ‘tribune’. Door de speelse vormgegeving ontstaat een dynamisch geheel. Er zijn twee tafeltennistafels ingepast en aan beide zijden zelfs een korte sprintbaan van 40 meter. Kleur- en materiaalkeuze is afgestemd met de overige objecten op het maaiveld. De basketbalpaal heeft een bijzondere vormgeving en is markant aanwezig op het veld. Vanaf de Ceintuurbaan komend kan men te voet op verschillende plekken tussen de hekken door het plein betreden via een opstapje de verhoogde band op. Er zijn diverse speelobjecten in het ontwerp opgenomen, waaronder een glijbaan die die is ingepast in de architectuur van het entreehuisje. In de speelstrook langs het kinderdagverblijf is voor grote kinderen speelconstructie als ‘schaduwdak’ bedacht, waar kinderen ‘in de wolken’ kunnen klimmen en klauteren, hangen en springen. In de touwconstructie kunnen allerlei modules aangehaakt worden zoals een trampoline en een vogelnestschommel.

Plenaire vragen en opmerkingen over het ontwerp

Totaalontwerp
Verschillende aanwezigen vinden het een mooi ontwerp en zien het als een verbetering.
Een aantal bewoners geeft aan het plein ‘te vol’ te vinden en is van mening dat er geen gehoor is gegeven aan de inbreng hierover op eerdere bijeenkomsten. Het gebruik van de sportvelden verloopt nu organisch, als er zo veel functies bijkomen kan dit wrijving opleveren.
De gemeente zegt wel degelijk naar de inbreng geluisterd te hebben. Een aantal zaken zijn gegeven: garage en inritten, toegangshuisjes, speelvelden, hek eromheen. Doordat de inrit van de garage iets verlegd en versmald kon worden, is er gelegenheid ontstaan om een multifunctionele rand rond het plein te creëren die de spel- en verblijfmogelijkheden versterkt. De mogelijkheden zullen nooit tegelijkertijd benut worden, maar afwisselend. Hierdoor zal de ‘drukte’ naar verwachting niet toenemen.
Bewoonster mist de straatnamen in de ontwerptekening.
Deze zijn inderdaad niet aangegeven. Aan de noordzijde bevindt zich de Ceintuurbaan. Aan de oost- en westzijde de Servaes Noutsstraat en aan de zuidzijde de Sint Willibrordusstraat.
Bewoonster van het Amstelhuis geeft aan dat de bewoners aan de Servaes Noutsstraat geen ramen aan de achterkant hebben. Het is niet prettig voor de bewoners van 1 en 2 hoog als zij tegen de verhoogde speelconstructie aankijken. Als kinderen daar tot laat spelen zal dit mogelijk overlast geven. In eerdere sessies hebben betrokkenen al aangegeven dat de andere kant van het plein geschikter is voor speelruimte.
Ontwerper Rob van Dijk geeft aan dat er aan deze kant nu ook gespeeld wordt maar dat in het ontwerp gehoor gegeven is aan de wens om deze zone ook voor oudere kinderen interessant te maken. Daarom is het idee ontwikkeld om de speelmogelijkheden te combineren in één object dat verhoogd en half gefilterd achter het gebouw ligt, zodat er meer schaduw is. Het bevindt zich inderdaad op een hoogte waarbij bewoners van 1 en 2 hoog er tegenaan kijken. Hoe het toestel gebruikt zal worden en wat de ervaringen van de bewoners zijn, moet in de praktijk blijken. Men moet zich wel realiseren dat het een ruimtelijk ontwerp is en dat er geruime afstand is tot de gevels.

Groen
Bewoonster vraagt of de platanen ter hoogte van de fietsenmaker blijven staan.
Antwoord: De zuileiken vanuit de Willibrordusstraat blijven staan. De 2 platanen op de kop van de Servaes Noutsstraat moeten wijken voor de parkeergarage. Deze worden verplant.

Toegankelijkheid plein
Bewoner vraagt of het plein toegankelijk is voor invaliden.
Ontwerper Jasper van der Schaaf bevestigt dat het plein op diverse plekken via een hellingbaan betreden kan worden.
Bewoonster vraagt wat de schaal is van de ontwerpanimatie. Het oogt erg ruim in vergelijking tot de realiteit.
Annemieke zegt dat het in de computer 1 op 1 gemoduleerd is. Er is sprake van enige vervorming maar ook in de realiteit is het een weids plein. Het voetbalveld is al 20 bij 30 meter.
Bewoner die tevens architect is zegt dat dit alles te maken heeft met de instellingshoek van de camera. De ruimtelijke indruk die dit geeft is in werkelijkheid een stuk minder.
Annemieke is het hier niet helemaal mee eens en zegt dat er daadwerkelijk veel ruimte bij komt op het plein door het opheffen van de parkeerfunctie.
Bewoonster vraagt of de verhuiswagen in de Servaes Noutsstraat kan komen als iemand wil verhuizen. Het antwoord is dat de verhuiswagen er met ontheffing kan staan.
Bewoner vraagt of de veegwagens op het plein kunnen komen?
Antwoord: Ja, de veegwagen kan via een aantal hellingbanen in het verdiepte deel van het plein komen.

Budget
Bewoonster vraagt of er budget is voor al deze plannen.
Projectleider Erik Bakker zegt dat er met het besluit van de gemeenteraad een budget is vrijgegeven van 24,7 miljoen. Er wordt nog exact geraamd wat dit ontwerp gaat kosten. Vooralsnog is er alle vertrouwen dat het ontwerp voor dit budget gerealiseerd kan worden.
Bewoonster is bang dat het plein met de nieuwe functies en objecten meer vandalisme zal aantrekken en onderhoudsgevoeliger wordt. Is daar budgettair rekening mee gehouden?
Ontwerper Rob van Dijk zegt dat voor de verharding standaardmaterialen gebruikt worden die conform de Puccinimethode overal in Amsterdam toegepast worden. Het ontwerp is afgestemd met beheerders van de verschillende disciplines en is passend binnen het beheerbudget voor deze locatie.
Bewoner die tevens architect is, spreekt zijn zorgen uit over de aanbesteding van het project. Gezien de ‘bouwbubbel’ die er nu op de markt is, zullen de bouwkosten de komende jaren stijgen. Als je van tevoren volledige calculatie maakt op basis van kwaliteitsniveau wat je nastreeft en pas over 3 jaar gaat bouwen, zullen de kosten omhoog gaan en zal het minder aantrekkelijk zijn voor aannemers.
Projectleider Erik Bakker zegt dat er voor het ontwerp van plein en garage ramingen zijn gemaakt volgens de Nederlandse standaardsystematiek. De laatste details worden nog getoetst.
De verwachting is dat alles binnen budget zal blijven. Het inkooptraject start al in september 2018 en er worden op dit moment 5 aannemers geselecteerd waarmee de gemeente het inschrijftraject in wil gaan. Vooralsnog is er een comfortabel gevoel bij alle onderdelen van het proces. Voor de garage wordt gewerkt met een Design & Construct contract. De aannemer maakt het ontwerp en zorgt dat de toegangshuisjes hierop aansluiten. Het referentieontwerp van de gemeente is hierbij maatgevend.
Specifieke vragen over het inkooptraject zijn in dit kader lastig te beantwoorden maar kunnen na de plenaire sessie besproken worden.

Verkeerscirculatie
Bewoner vraagt hoe de circulatie in en uit de garage gaat verlopen.
De routes in en uit de garage worden aangewezen. Vanaf de Van Woustraat kan men door de
Sint Willibrordusstraat de garage inrijden en vanaf Amsteldijk komend door de
Sint Willibrordusdwarsstraat rijdt men de garage in en uit.
Bewoner vraagt of er in het plan rekening gehouden is met het autoluw worden en afsluiting van het noordelijk deel van de Van Woustraat. Dat betekent dat vanuit het zuidelijk deel van de Van Woustraat niet meer rechtsdoor naar de Stadhouderskade gaan maar rechtsaf, waarschijnlijk de Sint Willibrordusstraat in. Of is het gemaakt op basis van oude situatie
Ja, het plan is met deze kennis gemaakt. De verkeerscirculatie was een randvoorwaarde die aan de ontwerpers is meegegeven.

Fietsroute en fietsparkeren
Diverse aanwezigen uiten hun zorgen over het ontbreken van een trottoir en markeringen in de Servaes Noutsstraat. Zij vrezen dat de shared space in de praktijk een fietspad zal worden als al het fietsverkeer dat nu over het plein gaat, over deze strook afgewikkeld moet worden. Kunnen bewoners nog wel veilig hun voordeur uit?
Annemieke zegt dat in dit ontwerp juist rekening is gehouden met de klachten over het fietsen dwars over het plein. Dat probleem wordt opgelost door het middenveld verdiept te leggen en aan beide zijden van de Servaes Noutsstraat een brede strook te creëren voor gemeenschappelijk gebruik door voetgangers en fietsers. Doordat er geen auto’s komen, treedt er al een verbetering van het verblijfsklimaat op. Het is uiteraard niet mogelijk om fietsers helemaal van het plein te weren. Dan moeten er hekjes geplaatst worden en kan niemand er meer door heen. Het ‘fietsersprobleem’ dat nu ervaren wordt in de stad, kunnen we hier niet oplossen.
Rob van Dijk voegt toe dat een officieel fietspad hier qua maatvoering wel inpasbaar is, maar dat dit uitnodigt tot harder rijden. Shared space stroken zonder markeringen worden landelijk veel toegepast en hebben voor deze locatie zeker de voorkeur.
Bewoner oppert dat het kan helpen om bij de voordeuren van de woningen een minimaal hoogteverschil aan te brengen.
Antwoord: er zit een lange molgoot in het ontwerp die ook als ‘afscheiding’ werkt.
Bewoner vindt dat er in het ontwerp weinig plekken voor fietsparkeren zijn opgenomen.
Annemieke zegt dat er met de nietjes langs de randen van het plein 3 extra plekken worden gerealiseerd ten opzichte van de huidige situatie. Er is in principe nog ruimte om extra nietjes toe te voegen als dit nodig is.
Bewoonster vraagt wanneer er eindelijk een nieuwe fietsoversteek op de Ceintuurbaan komt. Dan hoeven fietsers niet meer over het wandelpad te fietsen.
Antwoord: De oversteek die er is wordt verlegd. Dit zit in het ontwerp van de gemeente voor de openbare ruimte.

De voorzitter sluit de plenaire bijeenkomst en nodigt de aanwezigen uit om de panelen en materialen te bekijken en hierover verder van gedachten te wisselen.
__________________________________________________

Zie ook ‘verslag presentatie definitief ontwerp Willibrordusplein, 3 juli 2018’ op de pagina van gemeente Amsterdam